Tục lệ phơi xác trong đám tang của người dân tộc Mông

Không chỉ mổ hơn chục con trâu, bò để làm đám, người Mông ở Hà Giang còn làm lễ treo xác người chết trong nhà nhiều ngày rồi mới mang ra phơi nắng và đem chôn cất. Dưới đây là bài Tục lệ phơi xác trong đám tang của người dân tộc Mông

Giòi bọ bâu khắp xác người

Tôi đến thăm nhà ông Mua Chúng Thà (thôn Ngài Lầu, xã Pải Lủng) vào khoảng 3 tuần sau khi vợ ông mất. Căn nhà nhỏ nằm lọt thỏm phía sau trường cấp 2 của xã, trước mặt là khu nhà tập thể của giáo viên, đằng sau và sát bên cạnh nhà là chuồng bò, chuồng lợn, chuồng gà bẩn thỉu, nhếch nhác.

Cảnh treo xác trong nhà của người Mông.

Cảnh treo xác trong nhà của người Mông.

Vừa đứng xếp đá làm tường rào, ông Thà chỉ vào căn nhà tối om, bên trong có một chiếc giường con ọp ẹp, ngô chất đầy dưới nền đất. Ông kể trước vợ mất làm ma 5 ngày, mổ 4 con bò, trong đó có 2 con bò là của con rể dắt đến.

Do phong tục riêng của gia đình nên vợ ông không được cho vào quan tài, chỉ để vào cáng treo giữa nhà, đến ngày cuối cùng trước khi chôn mới mang ra phơi nắng từ sáng sớm.

Cô giáo Vương Thị Hoa (Hiệu trưởng trường mầm non xã Pải Lủng) làm phiên dịch tiếng Mông giúp tôi, cũng là họ hàng xa với ông Mua Chúng Thà, lại ở ngay khu nhà giáo viên đối diện.

Tuy cách nhau một mảnh vườn rộng, nhưng khi xác người được mang ra sân phơi, đứng từ khu nhà cô Hoa ở cũng ngửi thấy mùi xú uế nồng nặc bốc ra từ thi thể người chết.

Cái xác để lâu ngày, trong căn nhà ẩm thấp tối tăm, đến lúc mang ra ngoài ánh nắng mới nhìn rõ giòi bò khắp người, nhiều bộ phận trên cơ thể bắt đầu phân hủy. Hôm đó, tất cả các phòng nội trú giáo viên đều đóng kín cửa, không ai dám bước ra ngoài vì không chịu nổi mùi hôi thối.

Giải thích về tập tục lưu giữ xác lâu ngày, ông Lý Sìa Sính (Trưởng xóm Khai Hoang 2, xã Xín Cái, huyện Mèo Vạc, Hà Giang) cho biết, trước đây đám ma người Mông để lâu vì quan niệm nhà có mấy người con phải để bằng đấy ngày.

Sau thủ tục phơi xác dưới ánh nắng mặt trời, người Mông mới đưa thi thể đi chôn.

Sau thủ tục phơi xác dưới ánh nắng mặt trời, người Mông mới đưa thi thể đi chôn.

Ngày nay tình trạng này đã cải thiện hơn, nhưng thực tế vẫn có nhiều hộ gia đình để 4-5 ngày, thậm chí vẫn có nhà để 1 tuần. Một phần bởi họ muốn kéo dài thời gian cho con cháu, họ hàng ở xa về đưa tiễn lần cuối, một phần vì nếp nghĩ, phong tục truyền thống đã ăn sâu vào nhận thức nên chưa thể thay đổi ngay được.

Ông Sinh tiết lộ cách ngăn mùi hôi thối của xác người khi để trong nhà lâu ngày, “Phải dùng một loại thuốc xịt của Trung Quốc bán đầy ngoài chợ, có 30 đồng tiền tàu/1 lọ, tính ra tiền Việt khoảng 60, 70 ngàn đồng thôi. Xịt cái thuốc đấy thì không côn trùng hay ruồi nhặng nào bay vào xác người đâu”.

Khi tôi hỏi tên thuốc thì ông Sinh nói không nhớ, cũng vứt hết vỏ lâu rồi. Nhưng nếu muốn mua cứ đến ngày phiên chợ ra hỏi mua họ sẽ bán ngay.

Nhà ông Sính đã dùng thuốc đó khi người nhà mất nên lúc phơi xác, không có giòi bọ hay côn trùng đậu vào xác, nhưng không chỉ nhà ông Sính mà khá nhiều hàng xóm quanh nhà ông cũng từng mua và dùng thuốc này.

Chúc các bạn sẽ có một chuyến du lịch, tham quan và khám phá những địa điểm du lịch tự túc, vui vẻ, thuận lợi. Trên đây là Tục lệ phơi xác trong đám tang của người dân tộc Mông. Hy vọng bài này có thể giúp ích được nhiều cho bạn.

Theo gov

Xem thêm: 4 lễ hội kinh khủng nhất trên thế giới