Lạ kỳ tục anh em trai có quyền… lấy chung một vợ

(ĐSPL) – Một bài báo trên trang Psychology Today viết rằng “Hầu hết các cộng đồng đa phu đều theo chế độ mà các nhà nhân loại học gọi là chế độ “đa phu anh em” có nghĩa là các anh em trai có thể lấy chung một vợ. Việc này tưởng chừng như đã không còn trên thế giới ngày nay, tuy nhiên tại các vùng núi hẻo lánh trên dãy Himalayas hiện vẫn còn lưu giữ.

Câu chuyện về hôn nhân của chị Tashi Sangmo là một minh chứng cho tập tục này. Khi cô Tashi Sangmo 17 tuổi đã kết hôn cùng người hàng xóm 14 tuổi. Nơi cô sống là ngôi làng Simen, nằm trên mực nước biển 4.000m ở lưng chừng dãy Himalayas (ngôi làng nơi cô Sangmo sống cách thị trấn gần nhất tới 5 ngày đi bộ).

chi Tashi Sangmo

Chị Tashi Sangmo

Cuộc hôn nhân của cô Sangmo chỉ là một phần trong “gói kết hôn” bởi cô tự nguyện đồng ý cưới người em trai của chú rể sau khi người này trưởng thành.

Theo phong tục nơi đây, đám cưới được thoả thuận công khai bằng miệng, gia đình không chỉ chọn vợ cho con trai lớn nhất mà còn để dành cho những người em trai có cơ hội cưới chính người phụ nữ này. Thậm chí, trong một số trường hợp, em trai chồng còn ít tuổi nên những người phụ nữ này sẽ giúp nuôi dưỡng những người chồng tương lai của họ.

Xung quanh hôn nhân của cô Sangmo, 14 năm về trước khi Sangmo kết hôn với Mingmar Lama thì tất thảy mọi người trong làng này đều hiểu rằng em trai của chồng cô là Pasang khi đó 11 tuổi, sẽ gia nhập vào mối quan hệ hôn nhân này. Đến giờ, Pasang và Sangmo có với nhau 3 người con trai, 8, 6 và 4 tuổi. “Tôi muốn chia sẻ vợ với anh trai, bởi cuộc sống sẽ dễ dàng hơn cho cả hai chúng tôi” – Pasang, 25 tuổi nói.

Theo nghiên cứu, sở dĩ ở xứ sở này, việc chung vợ của các anh em trong gia đình xuất phát từ lý do kinh tế. Do điều kiện ở vùng núi cao, đất đai để canh tác nông nghiệp rất ít. Nếu mỗi người đàn ông cưới một vợ, đồng nghĩa với việc phải chia đất cho từng người con trai. Điều đó sẽ rất khó khăn cho cuộc sống của những gia đình nơi đây vì đất đai canh tác quá ít. Việc chung vợ khiến cho cuộc sống của người dân nơi đây thuận lợi hơn.

Cuộc sống trong gia đình đa phu này, anh trai (tức người chồng đầu) sẽ là người quyết định mọi việc trong gia đình. Tất thảy tiền bạc mọi thành viên trong gia đình kiếm được sẽ được mang về nộp cho người anh lớn tuổi nhất, và người này quyết định chi tiêu số tiền đó vào việc gì. Mọi việc đều diễn ra rất bình thường, trong những gia đình đa phu tại ngôi làng Simen đều hạnh phúc và ít khi có mâu thuẫn xung đột giữa các thành viên.

Luật Ta: Lấy hai chồng một lúc là phạm luật

Câu chuyện anh em cùng lấy chung một vợ diễn ra tại làng Simen khiến nhiều người ngạc nhiên. Câu chuyện của cô Sangmo nó phần nào phản ánh được nét hoang sơ nơi vùng núi cao thuộc dãy Himalayas bởi ngày nay, hầu hết mọi quốc gia trên thế giới đều chỉ công nhận chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Số ít các quốc gia Hồi giáo cho tồn tại chế độ đa thê.

Dẫu biết rằng, tục đa phu của cư dân sống ở làng Simen xuất phát từ lý do kinh tế, một cách để họ duy trì cuộc sống nơi điều kiện tự nhiên quá khắc nghiệt. Nhưng nếu tục lệ này có ở Việt Nam, chắc chắn sẽ bị pháp luật ngăn cấm bởi Luật Hôn nhân và Gia đình quy định “hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng”. Do đó, nếu chiếu theo luật pháp Việt Nam, tình trạng hôn nhân của cô Sangmo sẽ không được pháp luật thừa nhận.

Người nào cố tình sống chung với người khác như vợ chồng sẽ bị truy cứu theo quy định Điều 147 của Bộ luật Hình sự năm 1999 về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng.

Theo đó, người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.

Trinh Phúc